Foto: Suzanne Valkenburg
Brothas at work - Enter, huisje 9. 19:00-21:15
De buitenlanders pikken onze banen in - (131108 - eefje)
3:45 opstaan, douchen, kop koffie drinken, naar de bouwplaats, omkleden, 7:00 uur beginnen met werken, 12:00 lunch, 19:00 uur klaar, terug naar Enter, inkopen doen, eten klaarmaken, eten, kleren wassen, tv kijken, soms bellen met vrouw of kinderen, douchen, slapen. 21:15 licht uit. Zo zien de dagen van de bewoners van huisje 9 in een luxe vakantiepark in Enter eruit.
Vier dagen in de week wonen de zes Duitse mannen met elkaar in het recreatiepark. Hun familie, vrouw en kinderen zien ze in het weekend. Donderdagavond stappen ze in de auto en rijden in vier tot vijf uur terug naar hun woonplaats in de buurt van Maagdenburg. Maandagnacht rijden ze terug om om zeven uur weer op de bouwplaats te staan. Voor Jurgen (58?), Gerd, Eberhard, Dennis, Daniel en Tomas is het gesneden koek. Al jaren werken ze in Nederland en wonen ze de helft van de tijd in tijdelijke onderkomens.
Gebroederlijk zitten ze vanavond in een kring rond de tv. Een Duitse zender staat op. Het is vaak de enige vorm van afleiding tijdens de lange werkdagen in Holland. Jurgen trekt een blikje bier open, Daniel neemt een slok uit zijn anderhalve liter fles cola. 'In Duitsland zijn teveel mensen en is te weinig werk, hier is teveel werk en zijn er te weinig mensen. Maar belangrijker, het werk in Duitsland is slecht betaald,' vertelt Daniel. Zijn Duits doorspekt hij met Nederlandse woorden. Samen met zijn jeugdvriend Tomas werkt hij al acht jaar in Nederland. Brothas at work noemen ze zichzelf. Ze hebben dezelfde opleiding genoten en werken sindsdien zij aan zij. Meestal wonen ze met zijn tweeën in een pension of recreatiewoning. Zes man in een huisje is veel, maar de voorzieningen zijn goed, vinden ze. 'We hebben niets te klagen. Iedereen kan goed met elkaar opschieten. Natuurlijk zijn er soms wrijvingen, maar daar praten we niet over,' vertelt Daniel.
De zes mannen komen allemaal uit het Oosten van Duitsland, waar de werkloosheid hoog is en de lonen laag zijn. Ze werken op dezelfde bouwplaats en zijn hier via hetzelfde bemiddelingsbureau terecht gekomen. Dat schept een band. De mannen weten waar ze vandaan komen en zitten in dezelfde situatie. Met andere arbeiders hebben ze nauwelijks contact. Zeker niet met Polen die in een vergelijkbare situatie verkeren. 'Stop nooit Polen en Duitsers in een huisje, dat is als water en vuur,'zegt Jurgen. 'Polen hebben Leimhaften handen, alles van waarde blijft aan hun handen plakken. Ik begrijp het wel, ze hebben helemaal niets, maar ze zijn niet te vertrouwen. Ze hebben een slechte reputatie.'
De Duitse gastarbeiders zijn niet de enige met vooroordelen tegen de Polen. Terwijl de Duitsers graag geziene gasten zijn, staan de Polen veelal bekend om hun drankmisbruik en luidruchtige aanwezigheid. De verhuur aan tijdelijke arbeidskrachten levert veel geld op. Zolang de huisjes in goede staat worden achtergelaten en de bewoners geen overlast voor recreanten bezorgen, verhuren uitbaters van recreatieparken graag aan bemiddelingsbureaus als Larex. Maar Polen zul je in dit top-end recreatiepark niet vinden. 'Polen delen met zijn tweeën 1 bed. De een slaapt terwijl de ander werkt en andersom. Ze zitten in een veel slechtere financiële situatie dan wij. Ze doen alles om geld te verdienen en te besparen,' vertelt Gert. Hij werkt sinds drie jaar in Nederland. In zijn thuisplaats Grosskerchen is geen werk te vinden. 'Buitenlanders; Turken, Polen pikken onze banen in. Alle werkgevers zoeken de goedkoopste werknemers. Dat is overal, altijd zo geweest. Nu zijn dat de Polen.'
De mannen wonen sinds augustus 2008 samen in de bungalow. Van de omgeving hebben ze nog niets gezien, recreanten hebben ze nog nooit ontmoet. Dat ze in een recreatiewoning verblijven is hen om het even. 'We kennen alleen maar bungalowwoningen,'zegt Daniel. 'We zijn er aan gewend. De meeste zijn precies zoals een normale woning. Maar er zijn ook pensions waar je op de vloer moet koken. Of waar je helemaal niet kunt koken of douchen. Maar we willen niet over slechte dingen praten.' Zijn vriend Tomas valt hem bij. 'Momenteel wonen we goed. Dat is meestal zo, maar soms kom je op rare plekken. Laat ik het zo zeggen, er zijn goedkopere en duurdere bungalows, dit is een duurdere.'
'We zijn hier niet op vakantie maar de eisen moeten hetzelfde zijn. Ik wil niet in een klein kamertje slapen waar twee bedden staan, zo is het thuis niet en dat verwacht ik ook niet als ik een vakantiehuisje boek als ik op vakantie ga in Nederland.'
Bezoek uit Duitsland krijgen de mannen niet. Daarvoor hebben ze door de week toch geen tijd. Wel zijn de meeste van hen vaak met hun gezin op vakantie geweest in Nederland. Dennis in Zandvoort en Gert in Ponypark Slagharen. Ze verblijven dan meestal in een zelfde soort huisje als waar ze nu wonen. Toch is het volgens Gert niet te vergelijken. 'We zijn hier nu alleen om te werken, verder telt niets. We slapen, eten en werken. Maar als ik hier met mijn vriendin op vakantie ben geniet ik van de omgeving, gaan we het land bekijken.'
Over hoe lang ze nog in Nederland zullen moeten werken zijn de meningen verdeeld. 'Het is hier goed werken. Er is altijd veel te doen, dat is al jaren zo en dat zal nog lang zo blijven,' zegt Tomas. 'Natuurlijk hopen we dat we in de nabije toekomst in Duitsland kunnen werken, zodat we elke dag thuis bij onze familie kunnen zijn, dat is belangrijk.' Daniel lacht wat schamper om zijn vriend. 'Hoop vervliegt niet.' Ook Gert is minder zeker van een rooskleurige toekomst in Oost-Duitsland. 'Wie weet moeten wij over een paar jaar voor werk wel naar Polen toe.'
www.larex.nl