 |
 |
|
Week
12: Eerste portretten
Inmiddels zijn de eerste 3 boeren geportretteerd. Een hele onderneming
om deze portretten te realiseren, vooral omdat ik in mijn eentje
opereer. Mijn eerste zorg ging uit naar de technische kant van de zaak,
zou ik deze audiovisuele portretten wel alleen kunnen produceren?
Normaal gesproken wordt er in een team van minstens 2 personen gewerkt
(regisseur/camera/geluid), maar aangezien er geen vrijwilliger is die 2
dagen per week 5 weken lang beschikbaar is, waag ik het erop dat het
voordeel van deze onderneming zit in de flexibiliteit die ik in mijn
eentje heb. Overleg met mezelf is al een hele klus.
Familie Hupkes
Vanuit een logeeradres in het zuiden toog ik met een geleende auto,
gehuurde audio-apparatuur en statief, maar een eigen camera richting
Voorst. Aan de telefoon had ik al kennisgemaakt met Marente die in haar
enthousiasme mij meteen verwees naar haar websites, en meteen inging op
mijn verzoek. Na een rit van anderhalf uur, vond ik na het indrukken
van de voordeurbel -gebruikt op bijzondere gelegenheden; er is immers
ook een achterdeur- het enthousiasme terug aan de keukentafel. Enige
miscommunicatie was er wel; de heer des huizes, Jaap was een beetje
overdonderd door mijn bezoek. Hij was ervan uitgegaan dat ik alleen
voor Marente kwam. Dit bleek later niet zo'n probleem te zijn, hoewel
hij zich niet makkelijk door de camera liet vangen.
Marente en Jaap runnen samen de boerderij. Vanaf zijn twaalfde staat
Jaap ak tussen de koeien, waar hij zich het meeste thuisvoelt. Marente
is daarentegen opgegroeid in een stadsgezin. 'Geen spatje boerenbloed
te vinden', aldus haarzelf. Toch koos ze voor de HAS waar ze Jaap
ontmoette en vervolgens samen (vervroegd) de boerderij van zijn ouders
overnamen.
Inmiddels is het melkveebedrijf uitgegroeid tot 'agrarisch
cultuurgoed', waar naast de bedrijfsmatige klussen van allerlei
activiteiten ontplooit worden. Enerzijds ter promotie van duurzame
landbouw en anderzijds om de communicatie tussen burger, boer en
overheid te stimuleren. Via een skybox bestemd als vergader- of
relaxruimte, het hooitel -voor de overnachting in een hooiberg- en de
organisatie van kinderfeestjes en rondleidingen, probeert Marente de
boerderij dichterbij de consument te brengen. Daarnaast organiseert ze
workshops en lezingen om collega-boeren te overtuigen van dit belang.
De vier dochters hebben nog niet de ambitie om het bedrijf overtenemen.
Volgens de een na jongste blijft het enthousiasme beperkt tot het
helpen bij de kinderfeestjes, maar weegt de verantwoordelijkheid en het
24uursbestaan als boer nog te zwaar. Zij gaat liever naar de
kunstacademie.
Fam. Hoefnagel
De dag na het bezoek aan de familie Hupkes, kwam ik in Beneden-Leeuwen
aan bij de familie Hoefnagel. Ditmaal opende ik de zijdeur in plaats
van de voordeur -later bleek dat de demente moeder van Henk in dat
gedeelte van het huis woont - en belandde ik achter een kop koffie aan
de keukentafel met de melkboer en Marijke. Op het moment dat de
melkboer vertrok, schoven Henk (de boer) en 3 'knechten' aan, waaronder
2 tbs-patienten en hun begeleider, maar dat wist ik toen nog niet. Uit
de woonkamer komt af en toe een klein stemmetje die 'mama' roept; drie
van de vier kinderen liggen ziek op de bank.
Henk en Marijke nemen beide hun verantwoordelijkheid over de boerderij.
Marijke heeft naast de boerderij-klussen en de administratie nog een
baan als verpleegkundige voor twee dagen in de week. Henk is een
bijzonder open man met hart voor zijn zaak. Naast de ecologische
boerderij die behalve melkvee ook varkens en akkerbouw herbergt, heeft
de boerderij ook een zorgfunctie. Een dag per week een groepje
tbs-patienten met hun begeleider een dag meedraaien, als onderdeel van
de reintegratie in de maatschappij. Ongelofelijk om te zien hoe
gemakkelijk het gezin Hoefnagel al deze activiteiten uitvoert en wat
voor opvang ze bieden voor deze (in dit geval) jongens. Verstoken van
enige huiselijke situatie whatsoever, nemen ze aan het gezinsleven deel
door gezamenlijk te eten en te werken.
Naast de stallen en het land, neemt de keuken een bijzondere plaats in.
Aan de keukentafel worden grappen gemaakt, jengelt een kind om de
aandacht van zijn moeder en lepelt de rest rustig zijn bord soep leeg.
Inmiddels zijn Henk en Marijke bezig met een cursus voor
dementen-opvang. De bedoeling is dat deze mensen op de boerderij kunnen
uitwaaien. Deze generatie is veelal opgegroeid op het platteland en
verblijven vaak noodgedwongen in een of ander tehuis, vandaar deze
noodzaak, aldus Henk.
Helaas miste ik door het interview dat ik afnam met Marijke en Henk de
geboorte van een kalf. Toch kon ik nog filmen hoe Henk het kalf de fles
gaf.
De Eemlandhoeve
Afgelopen week kwam ik wederom met een geleende auto, ditmaal een rode
Berlingo, aan op een boerderij in Bunschoten. Gelegen aan een drukke
weg herkende ik de contouren van het plaatje dat ik eerder op het
internet had gezien; De Eemlandhoeve. Dit was een heel andere ervaring
dan de voorgaande twee boerderijen. Het eerste wat me opviel is dat er
geen woonhuis was. Daarna zag ik de auto van Jan, een flitsende
splinternieuwe Rover..
Jan is de trotse bezitter van de Hoeve. Door de bebouwing in het dorp
was er geen sprake van uitbreiding voor de 200 jarige boerderij. Maar
financieel gezien moest er een belangrijke keuze gemaakt worden, of
doorgaan of stoppen. UIteindelijk besloot Jan om toch een deel van zijn
land te verkopen en over te gaan op zoogkoeien in plaats van
melkkoeien, om zo naast zijn boerenbestaan ook les te kunnen geven. Na
jaren van onderhandeling met de gemeente keerde na terugkomst van een
jaartje Toronto het tij en werd begonnen met de bouw van de
Eemlandhoeve. Aan de rand van het dorp werd de boerderij herbouwd.
Naast een potstal verrezen er al snel andere gebouwen die verschillende
functies innamen. Het voorhuis voor het kantoor en een vergaderruimte,
een gebouw voor de winkel en een gebouw voor de edcatieve functie van
het geheel. Het begon als een kleinschalig iets, waarbij klassen van de
plaatselijke school een bezoek brachten aan de boerderij. Later werd er
lesmateriaal ontwikkeld en lessen milieu-educatie gegeven. Nu boeken
bedrijven hun vergaderruimtes en werken er op een drukke dag wel zo'n
40 mensen op en rondom de Eemlandhoeve.
Tussen de middag gaat Jan naar huis. Daar eet hij samen met Maaike en
de kinderen zijn boterhammen en hecht veel waarde aan de stilte voor en
na het eten die met gevouwen handen wordt benut. Toen ik er was, las
zijn dochtertje hardop een verhaaltje uit de bijbel voor, ter
afsluiting van de maaltijd.
Jan is iemand die veel nadenkt over het boerenbestaan en daar zijn
eigen invulling aan geeft. Zijn auto symboliseert zijn visie. Volgens
hem moet de boer zich minder teruggetrokken opstellen, maar juist trots
zijn op wat hij heeft en laten zien waar hij of zij voor staat. Het
belang van het platteland is van ongekende waarde. Het liefst zet Jan
collegaboeren aan tot anders-denken en spoort ze aan om activiteiten te
ontplooien op het gebied van educatie, recreatie en verkoop van hun
eigen producten. "Hard werken en trots zijn op je prestatie".
|
|
 |
 |
