Week 15: Jan en Annet Vrolijk [Oosthuizen]

Woensdag 11 april bezocht ik de Klaverhoeve in Oosthuizen waar Jan en Annet de boel runnen. Dat wil zeggen de zorg voor 100 melkkoeien en het verbouwen van gewassen voor het voer van hetzelfde vee.

Dertien jaar geleden begon Jan met biologisch boeren. Daar ging wat research aan vooraf, biologisch boeren stond bij lange na niet in top-tien-lijst van agrarische bedrijsvoering. Maar met resultaat; inmiddels staat de Klaverhoeve als innovatief te boek. Wat meteen opvalt als je het erf oploopt is, na de bijzondere mooie ligging aan het water, de speciale stal waar de koeien in rondlopen. Na het zien van een aantal potstallen (koeien staan daar op hun eigen mest, maar lopen er vrij in rond) vertoonde deze wel enkele gelijkenissen, hoewel hier de koeien op een heuvel stonden. Jan vertelde dat door deze vorm, de koeien altijd een droog plekje hebben om op te staan of liggen, terwijl dat bij een gewone potstal niet zo is.

Een andere bijzonderheid is dat de kalfjes de eerste 3 maanden bij hun moeder drinken. Dit experiment wat nu een jaar gaande is, heeft goede resultaten. De koeien groeien stabieler, humaner en gezonder op, iets wat de melkprestatie later weer ten goede komt. Veel boeren halen het niet in hun hoofd om de kalf bij zijn moeder te laten zogen, aangezien dat ten kosten gaat van de melkproductie. Daar heeft Jan het volgende op gevonden: de zogenaamde pleegmoeder. De koeien wiens melk niet zo geschikt blijkt te zijn voor consumptie, worden tot pleegmoeder bekroond. Deze moeders nemen nadat het kalf 3 dagen bij zijn eigen moeder heeft gezoogd, de zorg over. Natuurlijk is het altijd afwachten of het klikt tussen die twee, maar na een ervaring van een jaar blijkt deze tactiek goed te werken, aldus Jan.

Op zijn zeventiende nam Jan het bedrijf van zijn vader over. Noodgedwongen, aangezien zijn vader stierf en hij het enige gezinslid was die interesse had in overname. Terugdenkend aan zijn eigen boerenbestaan, zou hij best wel eens een ander beroep uitgeoefend willen hebben, maar daarvoor heeft hij gewoonweg geen kans voor gehad. Daarentegen hamert hij op het feit dat zijn kinderen de kans moeten hebben om zich te ontwikkelen, zij het via studie of hobby's of iets anders, zonder de druk van een bedrijfsovername. Zijn vrouw Annet, ook afkomstig uit een boerefamilie, zweert bij de vrijheid en de ruimte op het boerenbedrijf. Toch heeft ze zich nooit echt met de zorg over koeien of land bemoeit, maar draagt ze de verantwoordelijkheid van de zaken daar omheen. Mede daarom is ze nu werkzaam in de thuiszorg voor twee ochtenden in de week, iets wat haar erg goed bevalt.

Innovatief op het gebied van het zogen van koeien of niet, Jan noemt zich geen echte koeienboer. Het komen en gaan van de seizoenen en daarbij de groei en oogst van gewassen, geeft Jan grote voldoening. Bovendien is het bedrijf niet alleen biologisch, maar biologisch dynamisch, waarvan ik begrepen heb dat dat meer in de levensstijl zit dan in de bedrijfsvoering. Misschien vandaar dat de margarine, jam en chocopasta tijdens het middageten uit een reformzaak afkomstig waren. Verdere uitingen daarvan heb ik niet gesignaleerd, maar dan weet ik ook niet precies, waar op te letten. Er hing in ieder geval niet de zweverige of geitenwollensokken-sfeer die ik, wellicht volkomen onterecht, daarmee associeer.

Jan heeft vooral hart voor zijn zaak en de wijze waarop die tot stand komt. Een goed koeien- en bodemleven is belangrijk, daar mag de consument best iets meer van weten. Vandaar nieuwe plannen voor de verkoop van hun eigen kalfsvlees, naast de eierenverkoop die nu al plaatsvindt en wordt er nagedacht over het aanleggen van wandel -en fietspaden. Ik heb hier nooit eerder over nagedacht, maar in de polder schijnen die dus nauwelijks voor te komen, terwijl in het Oosten en Zuiden van het land, fietsers en wandelaars elkaars wegen regelmatig kruisen. Soms tot ergernis van de beoefenaars, zeker op zondagmorgen. Misschien een tip om het in de toekomst het is elders te proberen. In de polder bijvoorbeeld.

Week 15: 'Karosta'

[Zie week 14; niet veranderd]


Week 15: 'Anna'

[Zie week 14; niet veranderd]


Week 15: 'Portfolio'

[Zie week 14; niet veranderd]